Το Μοναστήρι του Μονγκού, και όχι του Μουγκού, της Σίφνου

December 13th, 2019 | by admin
Το Μοναστήρι του Μονγκού, και όχι του Μουγκού, της Σίφνου
Sifnos News
0

Ο Ιωάννης Σταθόπουλος, μοναδικός δισέγγονος του λόγιου, ποιητή και Μέγα Λογοθέτη της Εκκλησίας, Θεοδόση Σπεράντζα (1888 – 1979) εκ Σίφνου, ανακοίνωσε στην κοινωνία του νησιού τη θέσπιση του θεσμού, τα «Σπεράντζεια». Ο θεσμός αυτός θα αποτελεί ένα πλέγμα πολιτιστικών και κοινωνικών δράσεων που θα διεξάγονται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και θα έχουν σαν στόχο την προαγωγή του πολιτισμού του νησιού καθώς και την εκπλήρωση των σκοπών που θέσπισε Θεοδόσης Σπεράντζας μέσω της ίδρυσης του Σιφναϊκού Πνευματικού Ιδρύματος «Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος – Μονγκού».

sifnos-2

Όλα αυτά ίσως θα αφορούσαν μόνο την τοπική κοινωνία αν η ιστορία του Μοναστηριού δεν παρουσίαζε ένα εξαιρετικό ενδιαφέρον που ξεφεύγει από τα στενά όρια του νησιού μια και σε αυτήν, εκτός από τους ντόπιους, εμπλέκονται Βενετσιάνοι, αρχόντισσες του Βυζαντίου, βαρόνοι, άνθρωποι της θρησκείας, άνθρωποι των γραμμάτων, αθηναίοι επιστήμονες και γάλλοι επιχειρηματίες. Το ταξίδι αυτό, που σαν αφετηρία έχει τη Σίφνο του 13ου μάλλον αιώνα (πιθανή χρονολογία κτίσεως του Μοναστηριού), τερμάτισε τον Σεπτέμβριο πανηγυρικά στο νησί, εγκαινιάζοντας μία νέα εποχή. 

Όπως συμβαίνει συνήθως σε τέτοιες ιστορίες, έτσι κι εδώ δεν θα μπορούσαν να λείπουν διάφορα σκάνδαλα, ίντριγκες, τυχόν παρατυπίες και ανομίες αλλά αυτά δεν αφορούν το συγκεκριμένο άρθρο. 

Το Μοναστήρι λέγεται «Μοναστήρι του Μονγκού» και όχι του Μουγκού, όπως λανθασμένα πολλοί νομίζουν. Πάνω σε αυτό υπάρχουν πολλές εκδοχές και είναι όλες εξίσου όμορφες αλλά και διασκεδαστικές.

Δες τις ομορφιές της Σίφνου με ένα αυτοκίνητο Rac S.A.

Σύμφωνα με τον λαογράφο Αντώνη Τρούλο, στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα το Μοναστήρι υπήρχε ένας βενετσιάνικος πύργος ιδιοκτησίας της οικογένειας των Ντα Κορώνια, ο οποίος αγοράστηκε από μία πλούσια κυρία του Βυζαντίου που τον ήθελε για καταφύγιό της και έκτισε εκεί μία εκκλησία. Την αρχόντισσα αυτή αγαπούσε παράφορα ένας βαρόνος, ο πύργος του οποίου ήταν απέναντι, στη θέση της σημερινής συνοικίας «Παναγιά η Μπαρού» (η παράδοση λέει ότι το «Μπαρού» προέρχεται από τη γαλλική λέξη Baron = βαρόνος). Η πυργοδέσποινα όμως τον περιφρονούσε και, όταν αυτός ζήτησε να μάθει τον λόγο, αυτή του απάντησε: «Je mon gout».

sifnos-3

Σύμφωνα με μία άλλη παράδοση, η αρχόντισσα αυτή έκανε πάρα πολλά έξοδα για να μετατρέψει τον πύργο σε μοναστήρι και κάθε φορά που ο σύζυγός της τη ρωτούσε πού ξόδευε τόσα χρήματα εκείνη του απαντούσε «J’ ai fait mon gout», δηλαδή «έκανα το γούστο μου». Υπάρχει και ακόμη μία που αφορά την απάντηση που έδινε αυτή η αρχόντισσα σε όλους όσοι τη ρωτούσαν γιατί αποφάσισε να γίνει μοναχή και τους απαντούσε «J’ ai fait mon gout». Όποια εκδοχή κι αν ισχύει, το σίγουρο είναι ότι στο γούστο της αρχόντισσας οφείλει το όνομά του το μοναστήρι και η όλη γύρω περιοχή. 

Ο ναός θεωρείται ότι είναι του 13ου αιώνα και ένα χαραγμένο οικόσημο, που ανήκει στους Κοζαδίνους της Κύθνου, με ημερομηνία 1456 πάνω από την εξωτερική κύρια είσοδο του ναού ίσως να σηματοδοτεί το χρόνο ανοικοδόμησής του.

Λειτούργησε ως γυναικείο μοναστήρι μέχρι το 1834. Όσον αφορά το κλείσιμό του υπάρχουν και πάλι διάφορες εκδοχές. Η μία λέει ότι το μοναστήρι υπήρξε άντρο ακολασίας κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, πράγμα που οδήγησε τον τότε Υπουργό Παιδείας Νίκο Χρυσόγελο, εκ Σίφνου, να προβεί σε ενέργειες για το κλείσιμό του. Η άλλη λέει ότι καταργήθηκε με διάταγμα του Όθωνα, μαζί με όλα τα άλλα γυναικεία μοναστήρια της χώρας, λόγω των πολλών αναφορών για σκάνδαλα και ηθικά έκτροπα. Οι 70 μοναχές εκδιώχθηκαν κακήν κακώς και έπρεπε μέσα σε μία ώρα να πάρουν μόνο ό,τι μπορούσαν να σηκώσουν στους ώμους τους. Το μοναστήρι λεηλατήθηκε.

Αργότερα περιήλθε στην ιδιοκτησία του Θεοδόση Σπεράντζα. Ο Σπεράντζας, με καταγωγή από την Σίφνο και γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη, ήταν ένας ιδιαίτερα πνευματικός και καλλιεργημένος άνθρωπος, ο οποίος έδειξε έμπρακτα τη μεγάλη του αγάπη για την Ελλάδα μέσω της πολύτιμης προσφοράς του σε επιτελικές θέσεις στον τομέα της εκκλησίας, της πολιτικής και της εκπαίδευσης.

Η φιλανθρωπική του δράση ήταν εξίσου σπουδαία και του χάρισε το Χρυσό Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για την αμέριστη συμπαράσταση που έδειξε στον λαό των Αθηνών κατά τη διάρκεια της γερμανο-ιταλικής κατοχής, ιδρύοντας καταφύγια και ιατρεία.

Πηγή: athensvoice.gr